Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde deniz güvenliği başlığıyla düzenlenen toplantı, büyük güçler arasında tansiyonu yükseltti. Konsey başkanlığını yürüten Yunanistan’ın öncülüğünde gerçekleşen oturumda, Rusya NATO’yu “deniz haydutları gibi davranmakla” suçlarken, ABD, Çin ve Avrupa Birliği de karşılıklı sert açıklamalarda bulundu. Tartışmalar, Rusya’nın “Bu yol doğrudan askeri tırmanmaya çıkar” uyarısıyla daha da ciddi bir boyut kazandı.
BM Genel Sekreteri António Guterres toplantının başında yaptığı konuşmada, ülkeleri iş birliğine davet ederek, “Deniz güvenliği olmadan küresel güvenlik mümkün değildir” ifadelerini kullandı. Ancak bu çağrı uzun sürmedi. Üç saatlik toplantı boyunca ülkeler birbirlerini uluslararası deniz hukukunu ihlal etmekle suçladı.
ABD temsilcisi, İran’ın Husilere verdiği desteğin sürdüğünü belirtirken, Çin’i de Tayvan Boğazı ve Güney Çin Denizi’nde “yasadışı, zorlayıcı ve tehlikeli eylemlerle” deniz güvenliğini tehdit etmekle suçladı.
Çin ise buna sert yanıt vererek, ABD’yi “Güney Çin Denizi’ndeki barış ve istikrar için en büyük tehdit” olarak tanımladı. ABD’nin sürekli güç gösterisinde bulunduğunu ve çatışma ortamını körüklediğini savundu.
Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vasily Nebenzya, NATO, AB ve tek taraflı yaptırımların küresel tedarik zincirlerine zarar verdiğini ve seyrüsefer özgürlüğünü ihlal ettiğini ifade etti. Bu uygulamaları “deniz haydutluğuna eşdeğer” olarak nitelendiren Nebenzya, son olarak Estonya’yı hedef aldı.
Nebenzya’ya göre, geçen hafta Estonya donanmasına ait unsurlar, Rusya’nın Primorsk Limanı’na doğru seyreden, bayraksız Jaguar adlı tankeri (IMO: 9293002) yasa dışı şekilde durdurmaya çalıştı. İddiaya göre, Estonya’ya ait bir saldırı timi helikopterle gemiye iki kez çıkma girişiminde bulundu, ardından bir Estonya savaş gemisi tankeri taciz ederek çarpma teşebbüsünde bulundu.
Bu iddialar Estonya Savunma Bakanlığı tarafından kesin bir dille reddedildi. Bakanlık yetkilileri, Rusya’nın BM platformunu “yanıltıcı ve siyasi amaçlı bir anlatı oluşturmak” için kullandığını ifade etti.
Yunanistan’ın deniz güvenliğini güçlendirme amacıyla başlattığı oturum, büyük güçlerin birbirini suçladığı bir diplomatik çatışmaya dönüştü. Rusya’nın askeri tırmanma uyarısı ise, deniz yollarında halihazırda artan gerilimin daha tehlikeli bir boyuta ulaşabileceğini gösterdi.
BM Güvenlik Konseyi toplantısı, deniz güvenliğinin tüm taraflar için hayati bir mesele olduğunu teyit ederken, küresel iş birliğinin önündeki siyasi engellerin ne denli büyük olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
