Denizcilik sektörü, yüksek operasyonel riskler, sıkı uluslararası regülasyonlar ve saniyeler içinde alınması gereken kritik kararlarla dijital dönüşümün en hassas ilerlediği alanlardan biri. SeaProfs AI gibi yeni nesil çözümler ise bu dönüşümün merkezine, yapay zekânın nasıl ve hangi veriyle kullanılması gerektiği sorusunu yerleştiriyor. Yapay zekâ teknolojilerinin giderek daha fazla gündeme geldiği bu ortamda, asıl tartışma teknolojinin varlığından çok kullanım yaklaşımı etrafında şekilleniyor.
SeaProfs AI Genel Müdürü Gürbüz Can, bu dönüşümün merkezine “genel bilgi” yerine şirketlerin kendi doğrulanmış operasyonel verisini koyuyor. Ona göre geleceğin denizcilik operasyonlarında belirleyici unsur hızın yanı sıra, kaynağı belli ve denetime hazır doğru bilgiye erişim olacak. Can ile SeaProfs AI’nin bu yaklaşımını, sektörde yapay zekâya bakışı ve gelecekte denizcilikte insan–teknoloji dengesinin nasıl şekilleneceğini konuştuk.
SeaProfs AI denizcilik teknolojileri alanında dikkat çeken yeni girişimlerden biri. Uzun yıllara dayanan sektör deneyiminizin ardından bu girişimi kurmaya sizi motive eden temel ihtiyaç neydi? Şirketin kuruluş hikâyesini ve çözmeyi hedeflediğiniz temel problemi bizimle paylaşır mısınız?
Denizcilik yolculuğum 1998 yılında başladı. 2007’den bu yana farklı şirketlerin ofislerinde, operasyonun hemen her kademesinde görev aldım. Son üç yılda ise hem cruise hem de kimyasal tanker operasyonları yürüten bir şirkette Genel Müdür olarak çalıştım.
2024 yılında SeaProfs’u bir danışmanlık firması olarak kurduk. 2025’te Cruise Job Fair organizasyonunu Türkiye’ye taşıyarak sektöre farklı bir vizyon kazandırdık. Danışmanlık faaliyetlerimiz halen devam ederken, 25 yıla yaklaşan sektör deneyimim beni önemli bir soruya yöneltti: “Denizcilik, çağın teknolojileriyle nasıl daha güvenli, daha verimli ve daha sürdürülebilir hale gelebilir?”
SeaProfs AI tam da bu sorunun cevabı olarak ortaya çıktı. Denizcilik sektörü yüksek operasyonel riskler, yoğun insan faktörü ve kritik karar süreçleriyle çalışan bir alan. Bizim hedefimiz, yapay zekâyı insanın yerine geçen değil; insanı destekleyen, riskleri azaltan ve operasyonel verimliliği artıran güçlü bir yardımcı olarak konumlandırmak.
Bugün SeaProfs AI ile amacımız; denizcilik profesyonellerinin daha hızlı, daha doğru ve daha güvenli kararlar almasına katkı sağlayacak çözümler geliştirmek ve sektörde yapay zekâ kullanımını güvenilir bir zeminde yaygınlaştırmak.
“SeaProfs AI’da temel yaklaşım: Genel yapay zekâ değil, yapay zekâ ile güçlendirilen doğrulanmış bilgi”
SeaProfs AI, denizcilikte yapay zekâ kullanımına farklı bir yaklaşım getiriyor. Sizce bugün sektörün yapay zekâya dair en büyük yanılgısı nedir? Sahada en sık hangi yanlış veya eksik kullanımlarla karşılaşıyorsunuz?
Denizcilikte yapay zekâya dair en büyük yanılgının, “her soruya cevap verebilen” genel amaçlı sistemlerin sektör için yeterli olacağı düşüncesi olduğunu düşünüyorum. Oysa denizcilik; yüksek uzmanlık, operasyonel hassasiyet ve regülasyon bilgisi gerektiren çok spesifik bir alan. Genel yapay zekâ sistemleri bu alanda kullanıldığında hata payı ciddi şekilde artabiliyor ve personele zaman kazandırmak yerine zaman kaybettirebiliyor.
Sahada en sık karşılaştığımız durumlardan biri, personelin kritik operasyon süreçlerinde internetten veya genel AI araçlarından alınan doğrulanmamış bilgileri kullanması. Bu yaklaşım; denetimlerde uygunsuzluklara, prosedür hatalarına ve operasyonel risklerin artmasına neden olabiliyor.
SeaProfs AI’yı geliştirirken odaklandığımız temel nokta tam olarak buydu: Yapay zekâyı güvenilir, doğrulanmış ve sektöre özel bilgiyle buluşturmak. Amacımız yalnızca hızlı cevap üretmek değil; mürettebatın doğru bilgiye güvenli şekilde ulaşmasını sağlamak ve denizcilikte giderek büyüyen “bilgi kirliliği” riskini azaltmak.
”SeaProfs AI’yı geliştirirken önceliğimiz, hız ile güvenilirliği aynı noktada buluşturmak oldu”
SeaProfs AI’nin doğrulanmış veri yaklaşımı dikkat çekiyor. Peki bu yapı, hızlı karar alınması gereken operasyonel süreçlerde esneklik kaybı yaratabilir mi?
Denizcilikte birçok kararın saniyeler içinde alınması gerekir ve bu süreçlerde bilginin doğruluğu kritik önem taşır. Genel amaçlı yapay zekâ sistemleri, özellikle sektöre özel operasyonlarda zaman zaman hatalı veya doğrulanmamış bilgiler üretebildiği için risk oluşturabiliyor.
SeaProfs AI’yı geliştirirken önceliğimiz, hız ile güvenilirliği aynı noktada buluşturmak oldu. Sistemimiz, mürettebata kaynağı doğrulanmış ve operasyonel olarak güvenilir bilgiyi hızlı şekilde sunmayı hedefliyor. Bu nedenle doğrulanmış veri yaklaşımının esneklik kaybı yarattığını değil; tam aksine, karar süreçlerini daha güvenli ve daha verimli hale getirdiğini düşünüyoruz. Özellikle kritik operasyonlarda “doğru bilgiye anında erişim”, hem zaman kaybını azaltıyor hem de operasyonel risklerin önüne geçilmesine katkı sağlıyor.
Sisteminizin yalnızca şirket verileriyle çalışması, sektör genelindeki kolektif bilgi ve deneyimden uzak kalma riski yaratır mı?
Denizcilikte herkesin bildiği genel kurallar vardır; ancak denetimlerde ve kritik operasyonlarda sizi gerçekten koruyan şey, belge ve kanıttır (doğrulanmış bilgi). Bizim yaklaşımımız da tam olarak bu noktada farklılaşıyor.
SeaProfs AI, mürettebata genel ve doğrulanmamış bilgiler sunmak yerine, şirketin kendi SMS yapısı ve makine kullanım kılavuzları üzerinden doğrulanmış bilgi sağlıyor. Böylece hem operasyonel süreçlerde hem de denetimlerde daha güvenli ve daha tutarlı bir yapı oluşuyor. Biz bunu kolektif deneyimden uzaklaşmak olarak değil, şirketlerin kendi bilgi birikimini ve operasyonel tecrübesini yapay zekâ ile daha güçlü hale getirmek olarak görüyoruz.
“Yapay zekâyı bir karar verici değil, yardımcı olarak konumlandırıyoruz”
Mürettebatın yapay zekâya aşırı güven geliştirmesi (automation bias) gibi bir risk görüyor musunuz? SeaProfs AI bu dengeyi nasıl kuruyor? Yapay zekâ önerileri ile kaptan veya baş mühendisin kararı çeliştiğinde nasıl bir karar mekanizması devreye giriyor?
Biz yapay zekâyı bir “karar verici” değil, bir “yardımcı” olarak konumlandırıyoruz. Mürettebatın aşırı güven geliştirmesini önlemek için her yanıtı kaynaklarıyla birlikte sunuyoruz. Böylece kullanıcı, verilen bilginin hangi dokümana dayandığını açıkça görerek kendi değerlendirmesini yapabiliyor.
Yapay zekâ önerileri ile kaptan veya baş mühendis arasında bir çelişki oluştuğunda ise, sistem herhangi bir “karar dayatması” yapmaz. Kritik operasyonlarda son söz her zaman yetkilendirilmiş kullanıcıya, yani kaptan veya baş mühendise aittir. SeaProfs AI burada yalnızca güvenilir veri sunan ve karar sürecini destekleyen bir yardımcı rol üstlenir.
Bu tür sistemlerin yaygınlaşmasıyla birlikte denizcilikte bazı rollerin dönüşmesi veya ortadan kalkması söz konusu olabilir mi?
Denizcilikte yapay zekâ bir “yerine geçme” aracı değil, bir “destek” mekanizmasıdır. Evet, bazı rutin işler zamanla dönüşecektir; formların doğru doldurulması, SMS prosedürlerinin yorumlanması veya makine bakım adımlarının hatırlatılması gibi süreçler dijital asistanlar sayesinde çok daha hızlı ve verimli hale gelecektir.
Ancak bu durum mürettebatın rolünü küçültmez. Aksine, kaptan ve baş mühendis gibi kritik karar vericilerin üzerindeki operasyonel yükü azaltarak onların daha stratejik, analitik ve güvenlik odaklı görevlere odaklanmasını sağlar. Bizim vizyonumuz, insanı merkeze alan ancak yapay zekâ ile güçlendirilmiş bir denizcilik ekosistemi oluşturmak.
“Denizcilikte asıl mesele veri kalitesi ve güven”
Veri kalitesinin düşük olduğu şirketlerde sistemin yanlış yönlendirme riskini nasıl yönetiyorsunuz?
Denizcilikte en büyük risklerden biri, eksik veya hatalı veriye dayalı karar almaktır. SeaProfs AI bu riski azaltmak için her yanıtını dayandığı kaynaklarla birlikte sunar ve şirket dokümanları güncellendikçe kendini buna göre günceller.
Ayrıca sistemin kullanım süreci aslında bir tür geri bildirim mekanizması oluşturur; eksik veya hatalı veriler zamanla daha görünür hale gelir ve bu da şirketlerin kendi dokümantasyon ve süreçlerini geliştirmelerine imkân tanır.
Bu açıdan SeaProfs AI, gemide “master review” süreçleri için güçlü bir destek aracıdır. Düzenli kontroller ve güncellemeler sayesinde sistemin güvenilirliği ve doğruluğu sürekli olarak korunur.
Önümüzdeki yıllarda denizcilikte yapay zekâ için standartları kim belirleyecek: teknoloji sağlayıcıları mı, yoksa bağımsız regülasyon kurumları mı? SeaProfs bu tabloda kendini nerede konumlandırıyor?
Denizcilikte yapay zekâya ilişkin standartları nihai olarak bağımsız otoritelerin belirleyeceğini düşünüyoruz. Çünkü güvenlik, emniyet ve uyum gereklilikleri küresel ölçekte regülasyonlara bağlıdır. Teknoloji sağlayıcılarının rolü ise bu standartlara uyumlu, güvenli ve uygulanabilir çözümler geliştirmek olmalıdır.
SeaProfs AI bu tabloda kendisini bir “köprü” olarak konumlandırıyor. Şirket dokümanlarına dayalı doğrulanmış bilgi üretimi sayesinde hem mürettebatın güvenliğini artırmayı hem de operasyonların regülasyonlara uyumlu şekilde yürütülmesini desteklemeyi hedefliyoruz.
SeaProfs AI’yi bugün sektörde benzer çözümler geliştiren diğer şirketlerden ayıran en kritik fark nedir? Sizi gerçekten “oyun değiştirici” yapan unsur ne?
Bugün birçok yapay zekâ çözümü “her şeyi bilen” bir asistan gibi konumlanıyor. Ancak denizcilikte kritik olan şey genel bilgi değil, bilginin kaynağıdır.
SeaProfs AI’yı farklı kılan en önemli unsur da budur: Mürettebata internetten derlenmiş genel bilgiler yerine, SMS dokümanları ve makine kullanım kılavuzları gibi şirketin kendi doğrulanmış kaynaklarından beslenen bilgi sunuyoruz.
Kaynağı belli, denetime hazır ve operasyonel olarak güvenilir bilgi üretimi, bizi diğer çözümlerden ayıran temel nokta. Çünkü denizcilikte güvenlik, hız ve uyum ancak doğru ve kaynağı belli bilgiyle sağlanabilir.
Son olarak eklemek istedikleriniz nelerdir?
Denizcilikte 25 yılı aşkın deneyimim bana tek bir gerçeği öğretti: doğrulanmamış bilgi, sadece bir varsayımdır. Denetim sırasında ortaya çıkan eksiklikler, belirsiz ve genel savunmalarla kapatılamaz.
Ancak doğruluğu kanıtlanmış, kaynağı net bilgiye yaslandığınızda hem operasyonlarda hem de denetimlerde güçlü bir zeminde ilerlersiniz.
SeaProfs AI’nın vizyonu da tam olarak budur: mürettebatın ve şirketlerin her zaman güvenilir, doğrulanabilir bilgiyle hareket etmesini sağlamak ve karar süreçlerini daha sağlam bir temele oturtmak. Kısacası, kaynağı belli bilgi üreten araçları kullanmak yalnızca bir tercih değil, aynı zamanda bir güvenlik gerekliliğidir.
SeaProfs olarak denizcilikte geleceğe yön vermeye kararlıyız. Yakın zamanda personel eğitimlerine odaklanacağımızı da ilk kez sizlere açıklamış olalım.
Kaynağı belli bilgi sağlayan araçlar kullanın, güvende kalın…
