Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı himayelerinde Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından, İMEAK Deniz Ticaret Odası’nın destekleriyle düzenlenen 5. Türkiye Denizcilik Zirvesi, 2 Temmuz’da Tersane İstanbul’da gerçekleştirilen açılış töreniyle başladı.
Kabotaj Kanunu’nun yürürlüğe girişinin 100. yılına ithaf edilen zirve; kamu, özel sektör, akademi ve uluslararası denizcilik kuruluşlarının temsilcilerini aynı çatı altında buluşturdu.
Açılış törenine Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Bakan Yardımcıları Osman Boyraz ve Durmuş Ünüvar, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, Denizcilik Genel Müdürü Ünal Baylan, Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürü Salih Tan, Kıyı Emniyeti Genel Müdürü Mustafa Bankaoğlu, İMEAK Deniz Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Tamer Kıran, Meclis Başkanı Başaran Bayrak, Piri Reis Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nafiz Arıca, yönetim kurulu üyeleri, şube başkanları, meclis üyeleri ile Türkiye ve dünyanın farklı ülkelerinden kamu kurumları, uluslararası kuruluşlar, akademi ve denizcilik sektörünün önde gelen temsilcileri katıldı.
Zirvenin açılışında konuşan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye’nin küresel lojistik ağındaki stratejik konumuna dikkat çekerek, Kuzey-Güney ve Doğu-Batı ulaştırma koridorlarının vazgeçilmez halkası olduğunu söyledi.
Küresel yük taşımacılığının yaklaşık yüzde 88’inin deniz yoluyla gerçekleştirildiğini hatırlatan Uraloğlu, Türkiye’nin dış ticaret taşımalarının tonaj bazında yüzde 85’inin de deniz yolu ile yapıldığını belirterek, denizciliğin küresel ekonominin ve tedarik zincirlerinin temel taşı olduğunu ifade etti.
Türkiye’nin bugün 218 liman tesisi, 85 faal tersanesi, 181 tekne imal ve çekek yeri, 65 yat limanı, 23 gemi geri dönüşüm tesisi, 400 balıkçı barınağı, 144 bin gemi insanı ve 1 milyonu aşkın amatör denizciyle dünyanın önde gelen denizci ülkeleri arasında yer aldığını vurgulayan Uraloğlu, Türk sahipli deniz ticaret filosunun 1 Ocak 2026 itibarıyla 2 bin 234 gemi ve 51,8 milyon DWT kapasiteye ulaştığını açıkladı.
Türk Boğazları’nın küresel ticaret ve enerji arz güvenliği açısından kritik öneme sahip olduğunu belirten Uraloğlu, son 20 yılda boğazlardan geçen gemi sayısının 2 milyonu aştığını söyledi. Kabotaj Kanunu’nun ikinci yüzyılına girildiğini hatırlatan Bakan Uraloğlu, “Kabotajın ikinci yüzyılını Türkiye Yüzyılı vizyonuyla birleştirerek denizcilikte küresel rekabette ön sıralarda yer alacağız.” mesajını verdi.
Denizcilik Genel Müdürü Ünal Baylan da Kabotaj Kanunu’nun 100. yılının yalnızca tarihi bir dönüm noktası değil, Türkiye’nin denizlerdeki egemenliğinin sembolü olduğunu vurguladı.
Fatih Sultan Mehmet tarafından 1455 yılında kurulan tarihi Tersane-i Amire’de katılımcıları ağırlamaktan memnuniyet duyduklarını ifade eden Baylan, İstanbul’un tarih boyunca deniz ticaretinin merkezi olduğunu söyledi.
Baylan, Türkiye’nin son yüzyılda denizcilik alanında önemli bir dönüşüm gerçekleştirdiğini belirterek, yeşil dönüşüm, dijitalleşme, mavi ekonomi ve uluslararası iş birliklerinin sektörün geleceğini şekillendirecek başlıklar olduğunu dile getirdi. “Kabotaj, bağımsızlığımızın ve milli egemenliğimizin en önemli nişanelerinden biridir.” dedi.
İMEAK Deniz Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Tamer Kıran ise 5. Türkiye Denizcilik Zirvesi’nin yalnızca Türk denizciliği için değil, küresel denizcilik sektörü açısından da önemli bir buluşma noktası olduğunu belirtti.
Kıran, zirvenin yeni fikirlerin geliştirilmesine, uluslararası iş birliklerinin güçlendirilmesine ve ortak denizcilik vizyonunun oluşturulmasına katkı sağlayacağını ifade etti.
Konuşmasında Kabotaj Kanunu’nun tarihsel önemine değinen Kıran, 1 Temmuz 1926’da yürürlüğe giren düzenlemenin Türk denizciliğinin gelişiminin hukuki temelini oluşturduğunu, ardından gelen Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin ise Türkiye’nin denizlerdeki egemenlik haklarını pekiştirdiğini söyledi.
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Sekreteri Arsenio Dominguez ise Türkiye Denizcilik Zirvesi’nin her geçen yıl uluslararası niteliğini güçlendirdiğini belirtti.
Türkiye’nin Avrupa ile Asya’yı birbirine bağlayan stratejik konumuyla küresel deniz ticaretinde vazgeçilmez bir rol üstlendiğini ifade eden Dominguez, Kabotaj Kanunu’nun 100. yılını da kutladı.
Küresel denizcilik sektörünün en önemli sorunlarından birinin nitelikli insan kaynağı olduğuna dikkat çeken Dominguez, mevcut projeksiyonlara göre 2030 yılına kadar dünya genelinde 100 binden fazla gemi zabiti açığı oluşmasının beklendiğini söyledi.
Buna rağmen dünya deniz ticaretinin büyümeyi sürdüreceğini belirten Dominguez, Türkiye’nin güçlü tersane altyapısı, gemi geri dönüşüm kapasitesi ve denizcilik potansiyeliyle bu büyümede önemli bir aktör olmaya devam edeceğini ifade etti. Ayrıca denizciliğin jeopolitik krizlerin bedelini ödememesi gerektiğini vurguladı.
Açılışın ardından gerçekleştirilen “Kabotajın 100. Yılı: Denizci Millet, Denizci Ülke” başlıklı ilk oturumda Tamer Kıran, “Türk Deniz Ticaretinin 100 Yıllık Gelişimi” başlıklı sunumunu gerçekleştirdi.
Sunumunda Cumhuriyet’in kuruluşundan günümüze Türk deniz ticaretinin gelişim sürecini tarihsel perspektifle değerlendiren Kıran, sektörün dönüm noktalarını ve Türkiye’ye sağladığı kazanımları katılımcılarla paylaştı.
2-3 Temmuz tarihlerinde devam eden zirvede; Kabotaj Kanunu’nun ikinci yüzyılı, deniz ticaretindeki dönüşüm, deniz ulaştırmasının geleceği, limancılık, lojistik, yeşil ve dijital dönüşüm, küresel tedarik zincirlerinin dayanıklılığı ile mavi ekonomi gibi stratejik başlıklar ulusal ve uluslararası uzmanların katılımıyla değerlendiriliyor.
