İran ve İsrail, Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO) Londra’daki Güvenlik Komitesi toplantısında karşı karşıya geldi. Her iki ülke de, Kızıldeniz ve Basra Körfezi çevresindeki ticari gemi trafiğini tehdit etmekle birbirini suçladı. Açıklamalar, bölgede tırmanan askeri tansiyonun deniz taşımacılığına etkilerini gözler önüne serdi.
İran heyeti, İsrail’in son günlerde Asalouyeh kıyısındaki enerji altyapılarına yönelik düzenlediği saldırıların deniz güvenliğini ve küresel enerji tedarik zincirini doğrudan tehdit ettiğini savundu. İran tarafından yapılan açıklamada, “Bu saldırılar sadece İran’a değil, uluslararası ticaretin kalbine yapılmaktadır. Uluslararası toplum bu saldırganlığı durdurmak için acil adımlar atmazsa, denizlerde yeni bir kriz kaçınılmaz olur” denildi.
Geçmişte Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidinde bulunan İran, batılı baskılara karşı bölgedeki enerji yollarını koz olarak kullanmayı sürdürüyor. Eski Ekonomi Bakanı Ehsan Khandouzi, sıvılaştırılmış doğalgaz ve petrol tankerlerinin Hürmüz’den geçişinin İran’ın onayına bağlı olması gerektiğini söyledi. Öte yandan, denizcilik kuruluşları da ticari gemilere İran karasularından uzak durmaları yönünde uyarılar yapıyor.
İran’ın suçlamalarına sert yanıt veren İsrail ise, bölgedeki denizcilik güvenliğini asıl tehdit edenin İran olduğunu belirtti. İsrail heyeti, İran’ın Yemen’deki Husi milislerine verdiği destekle, Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı üzerinden geçen ticari gemilere yönelik saldırıları mümkün kıldığını savundu.
İsrail açıklamasında şu ifadeler yer aldı: “İran, Kızıldeniz’i bir savaş alanına çevirdi. Husi milisleri aracılığıyla yürütülen deniz terörü, sivil gemileri hedef almakta ve küresel ticareti tehdit etmektedir. İran, deniz yollarını rehin almak ve şiddet yoluyla politik çıkar elde etmek istiyor.”
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), 176 üye ülkenin temsil edildiği bir platform olarak, deniz taşımacılığı güvenliğini sağlama ve çevre kirliliğini önleme görevini yürütüyor. Ancak son dönemde, ajansın teknik rolünün dışına çıkıp siyasallaştığı yönünde eleştiriler de artmış durumda. 2023 yılında İran’ın ev sahipliği yapmak istediği bir etkinlik, ABD öncülüğünde verilen önergeyle iptal edilmişti.
IMO sözcüsü, iki ülkenin açıklamalarının Güvenlik Komitesi tarafından “not edildiğini” belirtirken, yaşananlar denizcilik diplomasisinde tansiyonun daha da yükseleceğine işaret ediyor.
