Uluslararası Klas Kuruluşları Birliği (IACS), 2025 yılı faaliyetlerini değerlendirdiği yıllık raporunda, denizcilik sektörünün güvenlik, sürdürülebilirlik ve inovasyon ekseninde hızla dönüşmeye devam ettiğini açıkladı. Birlik, özellikle dijitalleşme ve karbonsuzlaşma süreçlerinin, klas kuruluşlarının rolünü operasyonel denetimin ötesine taşıyarak “sektör dönüşümünün aktif bir parçası” haline getirdiğini vurguladı.
IACS Genel Sekreteri Robert Ashdown, raporda yaptığı değerlendirmede, 2025 yılında yaşanan tüm jeopolitik ve sektörel değişimlere rağmen temel önceliğin değişmediğini belirterek, “Denizcilik sektöründe güvenlik, sürdürülebilirlik ve inovasyona yönelik hızlanan bir ivme var. IACS artık yalnızca tasarım, inşa ve denetim süreçlerini destekleyen bir yapı değil; dijitalleşme ve yeni teknolojilerle sektörün dönüşümünü mümkün kılan bir aktör konumuna geldi” ifadelerini kullandı.
IACS, 2025 boyunca dijital dönüşümü stratejik bir öncelik haline getirerek denetim süreçlerinde 3D modelleme gibi yeni teknolojilerin kullanımını artırdı. “Güvenli Dijital Dönüşüm Paneli” aracılığıyla dijital sistemlerin riskleri yönetilirken, aynı zamanda gemi gövde analizlerinde daha gelişmiş tekniklerin uygulanması sağlandı.
Birlik ayrıca Klasik Yapısal Kuralların (Common Structural Rules) modernizasyonu üzerinde çalışarak teknik standartları güncel mühendislik ihtiyaçlarına uyarlamayı sürdürdü.
Raporda hidrojen, amonyak ve çift yakıtlı motorlar gibi alternatif enerji kaynaklarının, deniz taşımacılığında emisyonları azaltma potansiyeli taşıdığı ancak beraberinde yeni güvenlik ve teknik riskler getirdiği vurgulandı.
IACS üyelerinin, bayrak devletleri ve sektör paydaşlarıyla birlikte bu teknolojilerin güvenli uygulanmasına yönelik rehberler geliştirdiği; özellikle amonyak kullanımı ve “tek gemi–tek kod” yaklaşımı gibi konularda çalışmalar yürüttüğü belirtildi.
IACS, teknolojik dönüşüme rağmen insan unsurunun deniz güvenliğinin merkezinde kalmaya devam ettiğini vurguladı. Raporda, iyi eğitimli ve yetkin personel olmadan yüksek güvenlik standartlarının sürdürülemeyeceği ifade edilirken, denetçilerin güvenliği ve çalışma koşullarına yönelik yeni standartların geliştirildiği kaydedildi.
IACS, kalite güvence sistemi QSCS sayesinde tüm üyelerde standartların tutarlı şekilde uygulanmasını sağladığını belirtirken, bağımsız denetim mekanizmaları ve yeni kurulan IQARB yapısının sistemin şeffaflığını artırdığını ifade etti.
Birliğin Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ile yakın iş birliği içinde çalıştığı, 2025 yılında 57 ortak veya bağımsız teklif sunduğu ve 231 uzmanın IMO çalışmalarına katıldığı da raporda yer aldı.
Robert Ashdown, açıklamasında klas kuruluşlarının rolünün değişimine de dikkat çekerek, “Klas kuruluşları giderek yalnızca uyum denetleyen yapılar olmaktan çıkıyor; denizcilik dönüşümünün stratejik ortakları haline geliyor” değerlendirmesinde bulundu.
IACS, önümüzdeki dönemde dijital standartların geliştirilmesi, kalite sistemlerinin güçlendirilmesi ve düşük/ sıfır emisyonlu deniz taşımacılığına geçişin desteklenmesine odaklanacağını açıkladı. Birlik, güvenlik ve çevresel koruma standartlarının korunmasının küresel denizcilik için temel öncelik olmaya devam edeceğini vurguladı.
Küresel dönüşüm sürecinde Türkiye de denizcilik alanında artan teknik kapasitesiyle dikkat çekiyor. Türkiye’nin klas kuruluşu Türk Loydu’nun IACS’a tam üye olması, ülkenin uluslararası klaslama sisteminde doğrudan söz sahibi olmasını sağladı.
Son dönemde Türk Loydu’nun klasladığı gemi sayısının 583’e ulaşması ve 21 farklı bayrak devleti tarafından yetkilendirilmesi, Türkiye’nin yalnızca uygulayıcı bir aktör değil, aynı zamanda teknik standartların oluşturulmasına katkı sunan bir yapı haline geldiğini gösteriyor.
Türkiye aynı zamanda liman devleti denetimleri ve gemi güvenliği uygulamalarında da kapasitesini artırarak, özellikle yabancı bayraklı gemilere yönelik denetim faaliyetleriyle bölgesel bir deniz güvenliği aktörü olarak öne çıkıyor.
Bu tablo, Türkiye’nin IACS çatısı altında yürütülen dijitalleşme, alternatif yakıt geçişi ve güvenlik standartlarının güncellenmesi gibi süreçlerde daha görünür ve etkili bir rol üstlendiğine işaret ediyor.
