Avrupa ve Birleşik Krallık karasularında sahte bayrak taşıyan, devletsiz ve yaptırım altındaki tankerlerin yarattığı riskler giderek büyüyor. Malavi, Esvatini ve Benin gibi sahte gemi sicillerini kullanan tankerler, Danimarka Boğazı ve İngiliz Kanalı’ndan her gün geçiş yaparak uluslararası hukuku ihlal ediyor ve deniz güvenliği ile çevre açısından ciddi tehdit oluşturuyor.
Ancak bu kez durum farklı. Sahte bayraklı bir tanker, olağan rotaların dışında, Yunanistan karasularında tespit edildi. Windward Maritime AI™ verilerine göre, Aframax tipi View (IMO 9271327) isimli tanker, 14 Temmuz’dan bu yana Saronik Körfezi girişindeki ıssız Agios Georgios Adası açıklarında demirli.
View, Gine bayrağıyla sahte kayıt yaptırmakla kalmıyor; son yedi ayda Avrupa Birliği, Birleşik Krallık ve ABD tarafından yaptırım listesine alındı. Windward’ın analizleri, geminin gizli seyirler, yanıltıcı operasyonlar, Rusya ticaretine yoğun katılım, sık sahip ve işletmeci değişikliği ile teknik arıza geçmişine sahip olduğunu ortaya koyuyor.
Temmuz başında Süveyş Kanalı’ndan geçen geminin uzun süredir Yunan sularında beklemesi, teknik arıza ya da gözaltı ihtimalini gündeme getirdi.
Uluslararası Denizcilik Örgütü’ne (IMO) göre, Gine sahte bayrak kullanılan en az 11 ülkeden biri. Bu bayraklar, sahte şirketler tarafından düzenlenen kayıt belgeleriyle sağlanıyor.
Son 15 ayda AB ve Birleşik Krallık, 400’den fazla tankere yaptırım uyguladı. Temmuz ayında iki tanker, uluslararası sicili bulunmayan Mali’nin sahte bayrağına geçti. ABD yaptırımı altındaki Perdiot (IMO 9259991) ise sahte Angola bayrağı taşıyor. Windward, en az sekiz ülkeden sahte bayrakla seyreden 200’den fazla tanker tespit etti.
BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne göre gemiler uluslararası sularda “zararsız geçiş hakkı”na sahip. Ancak sahte bayrak taşıyan gemiler için bu hakkın geçerliliği tartışmalı. Şimdilik hükümetler, bu gemileri durduracak şekilde sözleşmeyi yorumlamaktan kaçınıyor. Ancak sahil güvenlik ekipleri, şüpheli gemileri yakından izliyor ve sigorta bilgilerini talep ederek düşük baskılı denetim uyguluyor.
6 Ağustos’ta AB ve Birleşik Krallık yaptırım listesinde yer alan Blue (IMO 9236353), İngiliz Kanalı’ndan geçmemek için rotasını değiştirerek Süveyş Kanalı’na yöneldi. Blue da Mali’nin sahte bayrağını taşıyor ve geçerli sigorta ya da denize elverişlilik sertifikasına sahip değil.
Aynı dönemde, sahte bayraklı ve yaptırım altındaki Aqua Live ile White Condor 1 de kanal geçişi yaptı. Bu sırada Rusya’nın dış istihbarat servisi, Birleşik Krallık ve Ukrayna’nın kasıtlı olarak “karanlık filo”ya ait bir gemi kazası veya petrol sızıntısı planladığını öne süren bir açıklama yaptı.
Rusya daha önce sahte bayraklı gemilerini donanma eşliğinde kanaldan geçirmişti. Son dönemdeki rota değişiklikleri, bölgedeki jeopolitik gerilimin tırmandığını gösteriyor.
Uzmanlar, önümüzdeki dönemde daha fazla geminin rotasını değiştirebileceğini ve Avrupa sularında bu tür deniz hukuku ihlallerine karşı sert önlemlerin gündeme gelebileceğini belirtiyor.
